Category Archives for "Thư viện"

Cây Ích Mẫu – 1 Vị thuốc của người phụ nữ

Cay Ich Mau

Cây Ích Mẫu – Vị thuốc của người phụ nữ

Như cái tên, cây Ích mẫu nghĩa là có lợi cho người Mẹ. Vị thuốc ích mẫu là một vị thuốc quý có ứng dụng lâm sàng chữa một sốbệnh ở phụ nữ. Trong đó có bệnh đường tiết niệu, kinh nguyệt không đều, tắt tuyến sữa khi cho con bú, xuất huyết tử cung sau sinh, cấp cứu trong trường hợp thai chết lưu,… Cây ích mẫu có tính năng bổ huyết điều kinh giúp hồi sức cho phụ nữ sau quá trình điều trị bệnh. Với một số bệnh chuyên biệt thì khi kết hợp với hương nhu, ngải cứu cho hiệu quả tốt hơn.

Trong đợt đánh giá kết quả dự án “Xây dựng hệ sinh thái Tâm Việt” vừa rồi, nhóm vườn thuốc nam cảm thấy rất vui khi hạt cây ích mẫu phù hợp với vùng đất và khí hậu ở Tâm Việt. Cây ra hoa rất đẹp, những bông hoa tím trắng đong đưa trong gió, thân lá xanh mướt sau những ngày mưa. Hoa ích mẫu rộ nở, toả hương thơm thu hút nhiều ong, bướm và các loài thiên địch khác. Báo hiện cho những thành công đầu tiên cho dự án hệ sinh thái Tâm Việt.

Đâu chỉ riêng cây Ích mẫu! Màng ri Hoa vàng, Lựu mọi, bông Vang, Huyết vụ, Ké đầu ngựa,… lên um! Báo hiệu cho chúng ta biết con đường đê này đã sẵn sàng cho những chặng tiếp theo!

“Đất Anh giao cho các em, cứ trồng, thu hoạch rồi chuyển đến nơi cần dùng!”

Lời Anh Tiếng làm cho lòng chúng tôi vui hơn hoa nở. Đồng thời nhận thêm một trách nhiệm mới: Phát triển hệ sinh thái Tâm Việt lâu dài và bền vững!

Nhóm vườn thuốc nam

Lá lốt có khả năng cải thiện sức khoẻ xương?

La lot -co-kha-nang-cai-thien-suc-khoe-xuong

Câu chuyện về Lá Lốt

“Anh nghĩ em nên tập ăn lá lốt. Lá lốt có khả năng cải thiện sức khoẻ xương rất tốt”

“Dạ!”

Chúng ta thường có quan điểm: Hễ bệnh là mua thuốc uống. Mà không tận dụng được tánh dược chữa bệnh của những vị thuốc quanh nhà. Sách xưa có câu (mà sách nay cũng ghi vậy): “Thức ăn của bạn nên là thuốc của bạn” ngẫm lại thật hay. Cây Lá lốt là một ví dụ rất điển hình cho câu nói này.

Lá Lốt vừa là thuốc vừa là rau

Lá lốt thường được các bà nội trợ miền tây điểm thêm vào rổ rau ăn kèm. Nhất là với các món kho để tăng thêm hương vị cho bữa ăn. Nhóm Vườn Thuốc Nam thường hái lá  vào những buổi chiều mưa nhẹ hạt. Những chiếc lá lốt xanh mơn mởn, mềm mại đến mong manh được cuốn với một mẩu bánh xèo giòn tan. Thêm một ít gỏi chua từ những sợi củ cải đỏ và củ cải trắng cũng mong manh mềm mại không kém cùng vài loại rau khác nữa.

 

Những món ăn làm từ lá lốt!
Hình ảnh: Món ăn làm từ lá lốt (nguồn ảnh: Internet)

Dưới không khí lành lạnh của buổi chiều mưa hôm ấy, một cuốn bánh và rau được chấm vào chén nước mắm màu vàng mật óng ánh, cắn nhẹ một góc cuốn bánh… Ôi! Một vị cay nồng đặt vào mũi theo đó là vị ấm dần lan ra từ khắp lưỡi. Hương thơm ấy  của lá không lẫn vào đâu được, vị ấm theo đó mà lan toả đến mũi đến bụng. Một cảm giác thư giãn và an lạc vô cùng. ÔI, chỉ có thể ăn và trải nghiệm mà thôi!
(Hết phần gây bài tiết nước bọt)

Lá lốt trong Đông Y

Theo đông Y, Lá có tác dụng ôn trung tán hàn, hạ khí, chỉ thống (giảm đau). Lá lốt có công dụng chữa bệnh phong thấp, đau nhức xương khớp, phù thũng. Giảm bớt lạnh tay chân ở người già.

Ngoài ra, dịch chiết của Lá  (chứa Alcaloide, Flavonoide, Tinh dầu,…) còn có tính kháng viêm, kháng khuẩn và giảm đau. Có thể giã nát một nắm nhỏ lá lốt đắp vào vết thương do công trùng cắn. Hoặc nhai một vài lá lốt vào buổi sáng rất có lợi cho răng nứu.

Hơn nữa lá  rất dễ trồng, chỉ cần giâm một đoạn thân  xuống đất ẩm là nó sẽ sống và những lá sẽ xanh mơn mởn. Rồi vào một buổi chiều mưa nhẹ hạt, bạn…

Thư viện Vườn Thuốc Nam

Cập nhật thêm về Lá lốt (ngày 15/11/2019)

Lá  còn là thành phần của Cao Xoa bóp thảo dược – Nam dược hoạt lạc cao của Nhóm!

Thật ra khi hỏi lại thì mọi người nấu lá để uống thì rất ít.

Chỉ được một vài lần thôi!

Mình cũng từng dùng lá lốt nấu để ngâm chân. Hay dùng lá lốt giã nát ra, ngãi cứu giã nát ra, thêm ít muối để đắp điều trị đau lưng cũng khá hiệu quả. Nhưng mà thao tác rườm rà, cũng chỉ làm vài lầm cho bớt đau thôi.

Nhưng khi dùng Cao xoa bóp thì tiện hơn, không cần nấu để uống. Cũng không cần giã nát ra để đắp. Khá là tiện lợi.

Nam dược hoạt lạc cao là một loại cao xoa bóp với thành phần là những cây thuốc nam có công dụng hoạt huyết, tán ứ. Giúp thông kinh hoạt lạc. Điều trị đau nhức do lạnh ở người lớn tuổi.

Cao Thiện Chí.

CÂY CỎ – VỊ THUỐC MÀN RI HOA VÀNG

Cay Man Ri Hoa Vang

CÂY CỎ – VỊ THUỐC MÀN RI HOA VÀNG

“- Thầy ơi con bị nhức đầu?
– Tự nhiên nhức hay sao con?
– Mấy nay con học bài nhiều với lại con bị viêm xoang.
– Thầy nghĩ, Con đến Hưng Định Tự ở đại lộ Hoà Bình để các Chú ở đó xem như thế nào. Sau đó hỏi xin một ít Màn ri hoa vàng để về nấu nước xông cho bớt nhe con!”

Cây Màn ri hoa vàng, còn được gọi là cây màn màn là một loài cỏ mọc hoang ở bờ đê, ruộng vườn. Màn ri có ba màu hoa trắng, tím và vàng. Trong đó màn ri hoa vàng được dùng làm thuốc nhiều nhất. Màn ri hoa vàng có vị cay có công dụng hoạt huyết, làm ra mồ hôi, tiêu đàm trừ phong thấp, thanh nhiệt, có tính kháng khuẩn. Khi dùng cây màn ri hoa vàng (đã phơi khô) đun với nước để xông có thể trị nhức đầu do căng thẳng, viêm xoang. Rễ cây màn ri hoa vàng khi sắc uống có tác dụng thanh nhiệt hạ sốt. Quả và hạt dùng để trị các bệnh liên quan đến khớp. Màn ri hoa vàng còn là một loại cỏ dùng để sơ cứu khi bị rắn cắn.

Trong đợt đánh giá hiệu quả Dự án Xây dựng hệ sinh thái Tâm Việt, cây màn ri hoa vàng là cây thuốc mọc lên nhiều nhất và phủ xanh cả quãng đường đê dài.

man-ri-va-ich-mau

Hình ảnh: Cây màn ri và ích mẫu trên bờ đê Tâm Việt

Vè màn ri hoa vàng


“Cây gì mọc xanh um trông như cỏ
Nhưng hoá ra là vị thuốc thần kỳ
Nhức đầu, nóng sốt, trật khớp, đau vai
Bị côn trùng cắn nhớ ngay Hoa vàng”

Vì hoa màn ri có vị thơm, quả hạt có nhiều tinh dầu, lại dễ mọc trên đường đê bờ ruộng.  Đây thực sự là cây thuốc thích hợp để xây dựng một hệ sinh thái tự nhiên như Tâm Việt. Nhóm sẽ tuyển chọn và trồng thêm nhiều loại cây thuốc như vầy nữa!

Thư viện Vườn thuốc nam